Gent kent de hoogste parkeertarieven. Een jaar voor de invoering van het omstreden circulatieplan, dat de autodruk in het centrum moest verlagen, verhoogde het stadsbestuur de tarieven in ondergrondse parkings fors. ‘Het is belangrijker dat er een shock komt’, zegt Frank Vanden Bulcke, directeur van het Mobiliteitsbedrijf van de stad Gent. ‘Als je parkeertarieven enkele keren met 10 eurocent opslaat, heeft dat minder effect. Het is zoals bij sigaretten: als een pakje plots dubbel zo duur wordt, zullen veel meer mensen stoppen met roken. Ook autorijden is een vorm van verslaving.’ In Gent leidden de hogere prijzen tot legere parkings. De redenering luidt: wie echt in het centrum moet zijn, betaalt. De rest komt met de fiets of het openbaar vervoer, parkeert verder buiten het centrum of - volgens critici - blijft thuis.

Volgens Ivan Illich is de remedie tegen de hoge kosten op het gebied van milieu, gezondheid, ruimte, etc., het kiezen voor langzamer transport. Dit druist in tegen de economische logica van beleidsmakers en zakenmensen maar bespaart de samenleving en individu veel tijd en geld. Voorzieningen zouden zich weer dichter bij mensen moeten bevinden waardoor zij minder hoeven te reizen en werkgelegenheid potentieel weer toeneemt in gebieden die nu te maken hebben met krimp. Er zouden minder dodelijke ongelukken gebeuren en mensen die kiezen voor fietsen en lopen bewegen meer, wat weer ten goede van hun gezondheid komt.

De automobilist als eerste aansprakelijke De Nederlandse wet bepaalt zelfs - en leg dit maar eens uit aan buitenlanders - dat een automobilist standaard moet opdraaien voor de helft van de kosten van een aanrijding, ook wanneer hij geen schuld heeft aan het ongeval. Dat laat zien hoeveel waardering we als maatschappij hebben voor fietsers en voetgangers, de kwetsbaarste weggebruikers. Sommige mensen vinden deze aansprakelijkheidswet nogal irritant: je moet als automobilist zo op je tellen passen. Maar kijk naar steden in het buitenland en besef: we doen juist iets goed, ook voor automobilisten, door het de auto op de weg niet te gemakkelijk te maken.

Ga stemmen in het besef dat Nederland een prettig land is om voetganger, fietser, treinreiziger én automobilist te zijn. Dat we dat te danken hebben aan keuzes en strijd van eerdere generaties vóór kleinschalig stadsleven en tegen autodominantie.

De logistiek manager van Dow Chemical Terneuzen vertelde me ooit dat hij bij reorganisaties van het fabrieksterrein nooit meteen de voetpaden liet aanleggen. Hij wachtte tot er sneeuw viel en vanuit een hoog gebouw fotografeerde hij dan de voetsporen, waardoor hij wist hoe de voorkeur was van de werknemers qua looproutes. Pas daarna liet hij deze verharden met stoeptegels.